เราว่าคนส่วนมากคงไม่รู้ว่านักศึกษาเอกบรรณารักษ์เรียนอะไรกันบ้าง และถ้าเรียนจบไปแล้วต้องเป็นบรรณารักษ์เท่านั้นรึเปล่า หรือประกอบอาชีพอะไรได้บ้าง

วันนี้จะมาทบทวนความทรงจำกันนิดหน่อยว่าเราเรียนอะไรไปบ้าง...รับรองว่าคนที่ไม่รู้อาจจะเกิดอาการอึ้งได้

สาขาวิชาเอกบรรณารักษ์ ตอนนี้เปลี่ยนชื่อแล้วเป็น สาขาสารสนเทศศาสตร์และบรรณารักษศาสตร์ (ชื่อยาวมาก) เป็นเอกเดียวในคณะอักษรศาสตร์ที่เป็นวิชาชีพเลยต้องมีการฝึกงานด้วย

วิชาหลักๆที่เรียนกันก็จะมีวิชาที่เป็นบรรณารักษ์ล้วนๆ คือ การวิเคราะห์ทรัพยากรสารสนเทศ (เรียกง่ายๆว่าการจัดหมวดหมู่หนังสือ) ที่นิยมใช้กันอยู่ในปัจจุบันแบ่งออกเป็น 2 ระบบ คือ ระบบทศนิยมดิวอี้ ซึ่งพบมากในห้องสมุดขนาดเล็ก-ขนาดกลาง เช่นโรงเรียนมัธยม และระบบห้องสมุดรัฐสภาอเมริกัน หรือ LC (Library of Congress) ที่พบมากตามห้องสมุดมหาวิทยาลัย (แต่หอสมุดแห่งชาติใช้ระบบทศนิยมดิวอี้นะ)

วิชาต่อมาคือการทำรายการ พวกบัตรรายการเพื่อให้ผู้ใช้ได้สืบค้นสะดวกขึ้น และให้ห้องสมุดทำงานง่ายขึ้น

ส่วนวิชาอื่นๆที่เกี่ยวข้องที่เราไม่นึกมาก่อนว่าบรรณารักษ์จะต้องรู้เรื่องเหล่านี้ด้วย ตัวอย่างเช่น

1.การบริการสารสนเทศ ซึ่งวิชานี้สอนให้เรามีจิตบริการ(Service Mind) รู้ว่าควรจะบริการอย่างไร ให้ผู้ใช้และผู้ให้บริการทำงานได้ราบรื่น

2.การจัดการศูนย์บริการสารสนเทศ เป็นวิชาที่เราต้องเรียนตั้งแต่การกำหนดนโยบายองค์กร วิสัยทัศน์ เป้าหมาย เรื่อยมาจนถึงการร่างหนังสือราชการ(ราวกับเป็นเสมียน) รวมถึงเรื่องการประชาสัมพันธ์ การทำให้องค์กรเป็นที่รู้จักและเป็นที่ยอมรับ

3.ศิลปะในศูนย์บริการสารสนเทศ เป็นวิชาที่ทำให้บรรณารักษ์เลือดใหม่อย่างเราต้องมานั่งวาดรูป เรียนรู้ทฤษฎีสี การตกแต่งภายใน การออกแบบอาคาร และการเลือกใช้วัสดุให้เหมาะสมกับตัวอาคาร ผู้ใช้บริการ และพวกเราเองที่จะต้องอยู่ในอาคารเกือบตลอดเวลา ที่สำคัญคือได้ลงมืออกแบบเองจากทฤษฎีที่ได้เรียนมา

4.โสตทัศนวัสดุ วิชานี้สอนให้เราเรียนรู้วิธีการใช้โสตฯต่างๆพร้อมการบำรุงรักษา รวมถึงเทคนิคการใช้ เช่น สไลด์ กล้องถ่ายรูป เทคนิคการถ่ายภาพ

5.การพิมพ์และธุรกิจการพิมพ์ เป็นวิชาที่ทำให้เราได้เรียนรู้ระบบการพิมพ์ การออกแบบสิ่งพิมพ์ วิธีการทำสิ่งพิมพ์ประเภทต่างๆ รวมถึงคิดต้นทุนค่าใช้จ่าย และการตลาดของสิ่งพิมพ์

6.การวิจัย เป็นวิชาที่ว่าด้วยการนำสารสนเทศมาประกอบการวิจัย ทำให้เราสามารถทำหน้าที่เป็นผู้สนับสนุนการวิจัยได้อย่างสมบูรณ์

7.วิชาอื่นๆ เช่นการทำเวบไซต์ การวิเคราะห์ระบบ ระบบสำนักงานอัตโนมัติ การทำฐานข้อมูล ซึ่งเป็นวิชาทางสารสนเทศ

จากที่เรียนมาจนเกือบจบหลักสูตรทำให้เรารู้ว่าการเป็นบรรณารักษ์ต้องอาศัยความรู้และประสบการณ์มากกว่าที่เราคิดเอาไว้มากและการเรียนสาขานี้ทำให้เราไปประกอบอาชีพอื่นได้อีกนอกจากการเป็นบรรณารักษ์

เราได้เรียนรู้อะไรหลายๆอย่างและสามารถเรียนต่อได้หลายสาขาด้วยตามความสนใจ เช่น นิเทศศาสตร์ บริหารธุรกิจ วิทยาการคอมพิวเตอร์ หรือต่อด้านภาษา...

---อยู่ที่ใจจะไขว่คว้า---